رازيانه گياهي است معطر ، علفي و دو ساله كه ارتفاع آن تا 2 متر مي‌رسد. ساقه آن داراي شيارهاي هم رديف و موازي مي‌باشد. برگهاي آن نازك و نخي مانند است. گلهاي رازيانه زرد و بصورت خوشه در انتهاي ساقه ظاهر مي‌شود. ميوه رازيانه كوچك و بطول حدود 8 ميليمتر و عرض 3 ميليمتر بوده و داراي بوئي معطر و طعمي شيرين مي‌باشد. رازيانه در مناطق مديترانه‌اي بخوبي رشد مي‌كند و در ايران در مناطق شمالي كشور در دامنه‌هاي كوههاي البرز بطور خودرو مي‌رويد.

تركيبات شيميايي

رازيانه داراي حدود 10% روغن ، كمي مواد قندي و حدود 4% اسانس مي‌باشد. روغن رازيانه داراي 4% اسيد پال ميتيك ، 22% اسيد اولئيك ، 14% اسيد لينوئيك و 60% اسيد پتروسلينيك مي‌باشد. اسانس رازيانه از تقطير ميوه آن بوسيله بخار بدست مي‌آيد.

خواص داروئي

 رازيانه از نظر طب قديم ايران گرم و خشك است. ريشه رازيانه گرم‌تر از بقيه قسمت‌هاي گياه است.

1)         رازيانه اثر زياد كننده شير را در زنان شير ده دارد و بدين منظور مي‌توان از دم كرده رازيانه استفاده كرد.

2)         اشتها آور و مقوي است.

3)         نفخ و گاز معده را از بين مي‌برد.

4)         قاعده آور است.

5)         برگهاي رازيانه ادرار آور است.

6)         جوشانده ريشه رازيانه ملين و مسهل است.

7)         روغن تخم رازيانه كرم روده را از بين مي‌برد.

8)         حالت تهوع را برطرف مي‌كند.

9)         براي برطرف كردن آسم ، سرفه و تنگي نفس از دم كرده تخم رازيانه بمقدار سه فنجان در روز استفاده كنيد.

10)    براي رفع اسهال ، رازيانه را با زيره سبز به نسبت مساوي دم كرده و به مريض بدهيد.

11)    مي‌توان از رازيانه داروي ضد نفخ بصورت زير تهيه كرد :

5 گرم پودر انيسون و 5 گرم پودر زيره كرمان ، 5 گرم پودر تخم گشنيز و 5 گرم پودر رازيانه را با هم مخلوط كرده در يك ليتر آب جوش بريزيد و آنرا بمدت 10 دقيقه دم كنيد. سپس آنرا صاف كرده و كم كم بنوشيد.

12)    رازيانه بعلت داشتن هورمون زنانه رشد دخترها را جلو مي‌اندازد.

13)    رازيانه مغز را فعال مي‌كند.

14)    ريشه رازيانه داراي كومارين Coumarin مي‌باشد. چون اين ماده رقيق كننده خون است بنابراين آنهايي كه مبتلا به تصلب شرائين يا انسداد رگها هستند مي‌توانند از جوشانده ريشه رازيانه استفاده كنند.

15)    دردهاي مفاصل را برطرف مي‌كند.

16)    اشتها را زياد مي‌كند.

17)    براي از بين بردن درد آرتروز روغن رازيانه را در محل درد بماليد.

طرز استفاده

·        دم كرده رازيانه : مقدار يك قاشق چايخوري رازيانه را كوبيده و در يك ليوان آب جوش بريزيد و آنرا بمدت 10 دقيقه دم كنيد.

·        شراب رازيانه : 40 گرم رازيانه را در يك ليتر شراب بريزيد و بمدت يك هفته بگذاريد بماند. سپس آنرا صاف كرده و در شيشه دربسته نگهدري كنيد. مقدار مصرف شراب رازيانه دو قاشق چايخوري بعد از غذا است.

·        دم كرده برگ رازيانه : 30 گرم برگ رازيانه را در يك ليتر آب جوش ريخته و بمدت ده دقيقه دم كنيد. اين دم كرده مقوي اعصاب بوده و هضم غذا را سريع مي‌كند.

مضرات

رازيانه چون گرم است بنابراين براي گرم مزاجها خوب نيست و اينگونه افراد بايد آنرا با سكنجبين بخورند. زياده‌روي در مصرف رازيانه معده را سست كرده و تشنج مي‌آورد.